+48 606 301 185 fundacjasigma@gmail.com

LOGOPEDIA PRO – LOGORYTMIKA. Kiedy rytm, ruch i dźwięk wspierają rozwój mowy

Czy zajęcia logopedyczne muszą opierać się przede wszystkim na siedzeniu przy stoliku i wykonywaniu kolejnych ćwiczeń? Niekoniecznie. W pracy z dzieckiem warto wykorzystywać również ruch, rytm, muzykę, głos i aktywność słuchową – szczególnie wtedy, gdy tradycyjna forma ćwiczeń szybko przestaje być dla dziecka atrakcyjna.

Właśnie na takim połączeniu opiera się LOGOPEDIA PRO – LOGORYTMIKA – multimedialne narzędzie, które pozwala włączyć element muzyczno-ruchowy do profilaktyki i terapii logopedycznej. Program ten jest dostępny w naszej wypożyczani.

Nie tylko muzyka. To przede wszystkim praca nad tym, co potrzebne do mówienia

Mowa nie powstaje w oderwaniu od pozostałych funkcji. Dziecko podczas zajęć z wykorzystanie programu Logopedia Pro – Logorytmika uczy się słuchać, reagować, naśladować, synchronizować ruch z dźwiękiem, różnicować tempo i dynamikę oraz łączyć doświadczenia słuchowe, ruchowe i językowe.

Rytm pomaga uporządkować aktywność dziecka

Rytm jest czymś bardzo naturalnym dla dziecka. Klaskanie, tupanie, maszerowanie, powtarzanie sekwencji czy reagowanie na zmianę tempa angażują je w sposób zupełnie inny niż klasyczne ćwiczenia przy stoliku.

Dla terapeuty oznacza to możliwość pracy nad wieloma umiejętnościami podczas jednej aktywności:

• koncentracją uwagi,
• słuchaniem i reagowaniem na sygnał,
• pamięcią słuchową,
• koordynacją wzrokowo-słuchowo-ruchową,
• naśladowaniem,
• różnicowaniem tempa i natężenia dźwięku,
• planowaniem i kontrolowaniem ruchu,
• aktywnością głosową i językową.

Dziecko natomiast ma poczucie, że przede wszystkim uczestniczy w zabawie.

Dla kogo może być przydatna LOGORYTMIKA?

Program może znaleźć zastosowanie zarówno w profilaktyce, jak i terapii logopedycznej. Szczególnie dobrze sprawdzi się podczas pracy z dziećmi, które:

• są na etapie rozwijania mowy,
• mają opóźniony rozwój mowy,
• potrzebują stymulacji słuchowej,
• mają trudności z koncentracją i reagowaniem na polecenia,
• wymagają rozwijania koordynacji ruchowej i słuchowo-ruchowej,
• mają trudności w zakresie komunikacji,
• niechętnie podejmują tradycyjne ćwiczenia przy stoliku,
• potrzebują większej liczby doświadczeń związanych z rytmem, ruchem i dźwiękiem.

Program może być wykorzystywany zarówno podczas indywidualnej terapii, jak i zajęć prowadzonych w grupie – małej i dużej.

Co daje logopedzie?

LOGORYTMIKA nie narzuca jednego sposobu prowadzenia terapii. To terapeuta decyduje, które aktywności wykorzysta, jak długo będzie pracował nad danym zadaniem i w jaki sposób połączy je z aktualnymi celami terapeutycznymi dziecka.

Mikrofon, czyli dziecko nie jest tylko odbiorcą

Ważnym elementem zestawu jest profesjonalny mikrofon. Dzięki niemu można włączyć dziecko w aktywność głosową i sprawić, że jego własny głos stanie się częścią wykonywanego zadania. To szczególnie atrakcyjne dla dzieci, które lubią słuchać własnego głosu,

Od ruchu do komunikacji

Najciekawsze w logorytmice jest to, że można rozpocząć od bardzo prostego poziomu – ruchu i reakcji na dźwięk – a następnie stopniowo przechodzić do bardziej złożonych aktywności.

Dziecko najpierw słucha.

Potem reaguje.

Następnie zaczyna naśladować.

Później samo inicjuje działanie.

A kolejnym krokiem może być wykorzystanie głosu, sylab, słów i prostych wypowiedzi.

Właśnie dlatego LOGOPEDIA PRO – LOGORYTMIKA może być ciekawym uzupełnieniem warsztatu logopedy. Pozwala połączyć to, co dla dziecka naturalne i atrakcyjne – ruch, muzykę, rytm i zabawę – z celami, które terapeuta realizuje podczas zajęć.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ LOGORYTMICZNYCH DLA GRUPY PRZEDSZKOLNEJ

Rytm, ruch i głos – zabawy logorytmiczne z wykorzystaniem programu LOGOPEDIA PRO – LOGORYTMIKA

Czas 45 minut
Grupa duża grupa przedszkolna, ok. 20–25 dzieci
Forma zajęcia grupowe
Miejsce sala z możliwością swobodnego poruszania się
Prowadzący nauczyciel / logopeda

Cele główne

  • rozwijanie koordynacji słuchowo-ruchowej,
  • doskonalenie koncentracji i uwagi słuchowej,
  • rozwijanie umiejętności reagowania na sygnały dźwiękowe,
  • rozwijanie poczucia rytmu i umiejętności odwzorowywania prostych sekwencji,
  • wspieranie prawidłowej organizacji oddechu i aktywności głosowej,
  • rozwijanie umiejętności naśladowania,
  • stymulowanie rozwoju mowy poprzez ruch, rytm, muzykę i zabawę,
  • integrowanie grupy poprzez wspólne działania.

Dziecko:

  • reaguje ruchem na sygnał słuchowy,
  • różnicuje tempo i natężenie dźwięku,
  • naśladuje proste rytmy,
  • koordynuje ruch z rytmem i muzyką,
  • uczestniczy w zabawach naprzemiennych,
  • podejmuje aktywność głosową,
  • różnicuje głos cichy i głośny oraz krótki i długi,
  • dzieli proste słowa na sylaby,
  • współpracuje z grupą,
  • respektuje sygnał „start” i „stop”.

Pomoce

  • komputer / laptop,
  • ekran lub tablica interaktywna,
  • program LOGOPEDIA PRO – LOGORYTMIKA,
  • mikrofon,
  • głośniki,
  • opcjonalnie: tamburyn, bębenek lub marakasy,
  • kilka obrazków przedstawiających zwierzęta.

PRZEBIEG ZAJĘĆ

1

„Witamy się rytmem” – 5 minut

Dzieci stoją w kole.

Nauczyciel rozpoczyna prosty rytm, np.:

klaśnięcie – klaśnięcie – pauza

Dzieci powtarzają.

Następnie nauczyciel wprowadza kolejne układy:

klaśnięcie – tupnięcie
klaśnięcie – klaśnięcie – tupnięcie
tupnięcie – klaśnięcie – pauza

Stopniowo rytmy stają się nieco bardziej złożone.

Na koniec nauczyciel mówi:

„Dzisiaj będziemy słuchać, ruszać się, wystukiwać rytmy i bawić się naszym głosem.”
Cel: skupienie uwagi, naśladowanie, przygotowanie do wspólnej aktywności.
2

„Ruszaj się tak jak ja” – 6 minut

Nauczyciel uruchamia wybrane ćwiczenie ruchowe z programu LOGORYTMIKA.

Dzieci obserwują ekran i wykonują prezentowane ruchy.

Po pierwszym wykonaniu nauczyciel proponuje:

„Spróbujmy jeszcze raz, ale teraz patrzymy nie tylko na ekran. Słuchamy muzyki i próbujemy przewidzieć, co trzeba zrobić.”

Następnie nauczyciel zatrzymuje program i wykorzystuje wybrane elementy bez ekranu.

Przykładowo:

  • marsz,
  • klaśnięcie,
  • tupnięcie,
  • obrót,
  • zatrzymanie.
Cel: koordynacja słuchowo-ruchowa, koncentracja, naśladowanie.
3

„Start – stop!” – 5 minut

Dzieci swobodnie poruszają się po sali.

Muzyka / sygnał:

gra → dzieci się poruszają
stop → dzieci nieruchomieją

Po kilku powtórzeniach wprowadzamy kolejne zasady:

  • jeden sygnał – klaśnięcie,
  • dwa sygnały – tupnięcie,
  • brak dźwięku – zatrzymanie.

Można wykorzystać wybrane fragmenty programu jako źródło sygnałów dźwiękowych.

Nauczyciel stopniowo zwiększa tempo.

Cel: reagowanie na sygnał, koncentracja słuchowa, kontrolowanie ruchu, hamowanie reakcji.
4

„Echo” – 6 minut

Dzieci ponownie ustawiają się w kole.

Nauczyciel wykorzystuje program do prezentowania krótkich rytmów.

Po każdym rytmie mówi:

„Echo!”

Dzieci powtarzają rytm poprzez:

  • klaskanie,
  • tupanie,
  • uderzanie dłońmi o uda.

Przykład:

klaśnięcie – klaśnięcie
→ dzieci powtarzają.

klaśnięcie – tupnięcie – klaśnięcie
→ dzieci powtarzają.

Po kilku próbach nauczyciel zaprasza jedno dziecko do stworzenia rytmu. Cała grupa staje się „echem”.

Cel: pamięć słuchowa, naśladowanie, sekwencyjność, naprzemienność.
5

„Głos ma różne możliwości” – 7 minut

Nauczyciel wprowadza mikrofon.

Najpierw sam demonstruje:

„Aaaaa…”
bardzo cicho.

Następnie:

„Aaaaa…”
głośniej.

Dzieci powtarzają bez mikrofonu.

Następnie nauczyciel proponuje zabawy:

Długi głos
Aaaaaaaa…

Krótki głos
A! A! A!

Cicho
aaaa…

Głośno
AAAA!

Można również wykorzystać proste samogłoski:

A – O – U – E

Dzieci powtarzają je w rytmie.

Mikrofon może otrzymać jedno dziecko, które wypowiada dźwięk, a cała grupa odpowiada.

Ważne: mikrofon powinien być elementem aktywizującym, a nie główną atrakcją. W dużej grupie warto ograniczyć liczbę dzieci korzystających z niego bezpośrednio.

Cel: świadomość głosu, różnicowanie natężenia i długości dźwięku, aktywizacja głosowa.
6

„Rytm słowa” – 7 minut

Nauczyciel pokazuje dzieciom obrazki, np.:

MA-MA

Dzieci klaszczą tyle razy, ile sylab słyszą:

MA – MA → 👏 👏
KO-TEK → 👏 👏
BA-NA-N → 👏 👏 👏
SA-MO-LOT → 👏 👏 👏

Można wykorzystać słowa związane z tematyką wybranego ćwiczenia z programu.

Następnie nauczyciel włącza fragment LOGORYTMIKI i próbuje połączyć rytm z wypowiadaniem słów.

Na koniec dzieci mogą samodzielnie zaproponować słowo do podziału na sylaby.

Cel: rozwijanie słuchu fonemowego i sylabowego, świadomości rytmicznej, koordynacji mowy i ruchu.
7

„Zwierzęta też mają swój rytm” – 5 minut

Nauczyciel pokazuje obrazek zwierzęcia.

Dzieci naśladują jego sposób poruszania się oraz wydawany dźwięk.

Przykłady:

pies: hau – hau
kot: miau
krowa: muu
kaczka: kwa-kwa
żaba: kum-kum

Nauczyciel łączy dźwięk z rytmem:

Hau – hau → 👏 👏
Muu – muu – muu → 👏 👏 👏

Następnie można wykorzystać mikrofon jako „mikrofon zwierząt” – jedno dziecko wykonuje dźwięk, a cała grupa powtarza.

Cel: naśladowanie, aktywność głosowa, rytmizowanie, rozwijanie słuchu i sprawności aparatu mowy.
8

„Orkiestra rytmiczna” – 3 minuty

Dzieci dzielą się na trzy zespoły.

I grupa: klaszcze.
II grupa: tupie.
III grupa: uderza dłońmi o uda.

Nauczyciel dyryguje:

I grupa → II grupa → III grupa → wszyscy razem.

Na zakończenie wszyscy wykonują jeden wspólny rytm.

Cel: koncentracja, współpraca, naprzemienność, kontrola ruchu i słuchanie innych.
9

Wyciszenie – 1 minuta

Dzieci siadają lub kładą się na dywanie.

Nauczyciel włącza spokojny fragment muzyczny.

Dzieci wykonują kilka spokojnych, głębokich wdechów i swobodnych wydechów.

Na zakończenie nauczyciel mówi:

„Dzisiaj nasze uszy słuchały, ręce klaskały, nogi tupały, a głos też miał swoje zadanie.”

PODSUMOWANIE

Po zajęciach nauczyciel może krótko zaobserwować:

  • Czy dziecko reagowało na sygnały dźwiękowe?
  • Czy potrafiło zatrzymać ruch na sygnał?
  • Czy naśladowało proste rytmy?
  • Czy utrzymywało uwagę podczas aktywności?
  • Czy podejmowało aktywność głosową?
  • Czy różnicowało „głośno–cicho” i „długo–krótko”?
  • Czy potrafiło podzielić proste słowo na sylaby?
  • Czy uczestniczyło we wspólnej aktywności?

Pozostałe artykuły

Dzielimy się dobrymi wiadomościami z naszych działań